Nagła śmierć bliskiej osoby, w tym członka rodziny czy też osoby niespokrewnionej, to ogromny wstrząs, której konsekwencją jest nierzadko pogorszenie sytuacji materialno-bytowej bliskich pozostałych przy życiu. Odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby ma za zadanie wyrównać poniesione w związku z tym faktem straty i pomóc rodzinie przystosować się do zmian. Odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby w wypadku to rodzaj świadczenia, które przysługuje członkom najbliższej rodziny, gdy w wyniku nagłego zdarzenia takiego jak wypadek komunikacyjny, czy wypadek przy pracy, dochodzi do utraty bliskiej osoby. Wysokość zadośćuczynienia i odszkodowania po śmierci bliskiej osoby jest ustalana indywidualnie, w oparciu o analizę konkretnego przypadku, a polskie sądy biorą pod uwagę szereg czynników wpływających na rozmiar doznanej krzywdy.
Jak sąd ocenia rozmiar krzywdy?
Analizowany jest stopień zażyłości, wspólne zamieszkiwanie, relacje emocjonalne oraz wsparcie, jakie zmarły oferował pozostałym członkom rodziny. Sąd bada dramatyzm doznań osób bliskich, wstrząs psychiczny, poczucie osamotnienia oraz to, jak śmierć wpłynęła na ich stan zdrowia fizycznego i psychicznego.
Warto pamiętać, że ta forma rekompensaty ma wyrównywać zmianę powstałą w wyniku pogorszenia sytuacji materialnej i niematerialnej wnioskodawców w wyniku śmierci bliskiej im osoby. Odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby nie jest też tożsame z zadośćuczynieniem, które oznacza rekompensatę za straty emocjonalne.
Co obejmuje odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby?
Odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby obejmuje wyrównanie strat materialnych i niematerialnych poniesionych przez bliskich zmarłego z powodu jego śmierci. Za straty te uznaje się na przykład utratę dochodu zmarłego stanowiącego jego wkład w utrzymanie gospodarstwa domowego lub poszczególnych osób wnioskujących.
Ponadto zalicza się do nich również pomoc w wychowaniu dzieci, opiece nad osobami jej wymagającymi lub we wspólnym wykonywaniu domowych obowiązków. Odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby przyznaje się również za koszty poniesione z tytułu pogorszenia zdrowia w następstwie odejścia zmarłego.
Kto może ubiegać się o odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby?
Same przepisy nie wskazują na definicję pojęcia osoby najbliższej. Kluczowa pozostaje bowiem więź emocjonalna, która łączyła osobę ubiegającą się o odszkodowanie ze zmarłym. Więź taką bez wątpienia posiadać będą osoby będące krewnymi i powinowatymi. Występują również sytuacje, że roszczenia dochodzone są przez konkubenta czy narzeczonego. Koniecznym pozostaje wówczas wykazanie, że relacje ze zmarłym były równie bliskie jak relacje rodzinne.
Etapy dochodzenia odszkodowania po śmierci bliskiej osoby i postępowanie polubowne
Dochodzenie odszkodowania po śmierci bliskiej osoby to proces wieloetapowy . Czas trwania sprawy o odszkodowanie po śmierci zależy od tego, czy sprawa kończy się na etapie polubownym (u ubezpieczyciela), czy trafia na drogę sądową. Po zgromadzeniu dokumentacji należy dokonać zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela OC sprawcy wypadku. To pierwszy formalny krok w dochodzeniu odszkodowania. Już na tym etapie warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika specjalizującego się w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. Po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel przeprowadza postępowanie likwidacyjne, bada okoliczności wypadku i odpowiedzialność sprawcy.
Sam etap polubowny (u ubezpieczyciela) zazwyczaj trwa od 30 do 90 dni. Ubezpieczyciel ma 30 dni na wypłatę odszkodowania od momentu zgłoszenia szkody. Jeśli sprawa jest skomplikowana np. trzeba czekać na akta z policji lub prokuratury lub jeżeli ubezpieczyciel potrzebuje dodatkowych dokumentów lub ekspertyz, termin może się wydłużyć.
Ile trwa sprawa sądowa o odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby?
Jeśli ubezpieczyciel odmówi wypłaty odszkodowania lub przyzna kwotę rażąco zaniżoną, konieczne jest złożenie pozwu do sądu. Sprawa w sądzie trwa średnio od 2 do 4 lat. Średni czas oczekiwania na wyrok przed Sądem I instancji wynosi około dwóch lat.
Sprawy cywilne o odszkodowania w tym w wypadku są długotrwałe. Wynika to z tego, że w sądzie podczas rozprawy przesłuchiwani są liczni świadkowie zdarzenia oraz sporządzane są liczne opinie biegłych lekarzy rożnych specjalności. Co do samych opinii biegłych strony mają prawo zgłaszać również liczne zarzuty co również powoduje konieczność sporządzenia opinii uzupełniających. Jeśli wyrok jest korzystny (sąd zasądził odszkodowanie), ubezpieczyciel ma obowiązek wypłacić zasądzoną kwotę. Zazwyczaj ubezpieczyciele dokonują tego dobrowolnie po uprawomocnieniu się wyroku. Wydanie wyroku w sprawie o odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby nie zamyka jednak samego procesu. Każda ze stron w przypadku niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia ma prawo złożyć apelację.
Odszkodowanie i zadośćuczynienie po śmierci bliskiej osoby – kluczowe informacje i wsparcie prawne
Odszkodowania i zadośćuczynienia po śmierci bliskiej osoby są w znacznej części uwzględniane w orzecznictwie, zaś Sądy mają na uwadze zarówno konsekwencje finansowe jak i emocjonalne spowodowane wypadkami. Każda sprawa jest indywidualna, a wysokość świadczeń zależy od wielu okoliczności, dlatego warto swoją sytuację skonsultować z zespołem specjalistów.
Proces uzyskania odszkodowania po śmierci bliskiej osoby pozostaje skomplikowany oraz wymaga przygotowania odpowiedniej dokumentacji, w tym aktów zgonu, zaświadczeń medycznych oraz dowodów poświadczających poniesione koszty. Profesjonalna pomoc prawna może okazać się niezbędna w dochodzeniu należnychpraw. Dlatego przy podjęciu decyzji warto przeanalizować swoją sprawę z doświadczonymi ekspertami z Kancelarii de Ostoja-Starzewski, Petka i Wspólnicy.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
Od jakich czynników zależy długość trwania postępowania w sprawie o odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby?
Długość postępowania zależy od konkretnej lokalizacji sądu, stopnia złożoności sprawy oraz obciążenia referatu sędziego. W większości przypadków sądy dopuszczają liczne opinie biegłych sądowych rożnych specjalizacji oraz przesłuchują świadków zdarzenia oraz powodów.
Czy możliwe pozostaje ubieganie się o odszkodowanie i zadośćuczynienie za śmierć jednej osoby?
Tak gdyż oba te świadczenia pozostają niezależne od siebie i mogą być wypłacone równolegle.
Jakie dokumenty pozostają niezbędne do uzyskania odszkodowania po śmierci bliskiej osoby ?
Dokumentami niezbędnymi a stanowiącymi załączniki do pozwu w sprawie pozostają akt zgonu, dokumenty umożliwiające ocenę więzi ze zmarłym, potwierdzenia kosztów pogrzebu, wszelkiego rodzaju dokumenty finansowe w tym faktury oraz dokumenty medyczne w tym karty ze szpitala.
Materiał został przygotowany przez ekspertkę Annę Kozak-Dziurzyńską