W sprawach frankowych kredytobiorcy zazwyczaj wiedzą, jakie kwoty mogą odzyskać po unieważnieniu umowy CHF: raty kapitałowo-odsetkowe, prowizje czy opłaty naliczone przez bank. Jednak wielu frankowiczów zapomina o roszczeniu, które może znacząco zwiększyć kwotę zasądzoną przez sąd. Chodzi o odsetki ustawowe za opóźnienie, które bank jest zobowiązany zapłacić za to, że nie zwrócił środków w ustawowym terminie.
Odpowiednio sformułowane żądanie odsetek może zwiększyć wartość roszczenia nawet o kilkadziesiąt tysięcy złotych. Dlatego tak ważne jest ustalenie, od kiedy frankowicz może żądać odsetek za opóźnienie i jak uniknąć ich utraty.
Czym są odsetki ustawowe za opóźnienie i dlaczego przysługują frankowiczom?
Odsetki ustawowe za opóźnienie wynikają z art. 481 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim, jeżeli dłużnik – w sprawach frankowych będzie to bank – opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie, niezależnie od szkody oraz winy po stronie dłużnika. Ich wysokość odpowiada sumie stopy referencyjnej NBP oraz 5,5 punktów procentowych, chyba że wierzytelność była oprocentowana wyżej.
W praktyce odsetki ustawowe za opóźnienie pełnią funkcję swoistego odszkodowania. Frankowicz odzyskuje nie tylko to, co zapłacił bankowi, ale także rekompensatę za czas, w którym nie mógł korzystać ze swoich pieniędzy. W sprawach frankowych znaczenie odsetek jest ogromne mogą stanowić nawet jedną trzecią wartości sporu.
Od kiedy frankowicz może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie?
Obecnie w polskich sądach funkcjonują dwie linie orzecznicze, które ustalają początek naliczania odsetek. Różnice między nimi mogą oznaczać dla kredytobiorcy stratę wielu tysięcy złotych.
1. Odsetki od chwili wezwania banku do zapłaty
Zgodnie z dominującą praktyką potwierdzoną przez TSUE oraz Rzecznika Finansowego odsetki za opóźnienie należą się już od dnia doręczenia bankowi wezwania do zapłaty. Warunkiem jest precyzyjne określenie wysokości roszczenia. To rozwiązanie jest najbardziej korzystne dla kredytobiorców, ponieważ przesuwa moment naliczania odsetek na czas sprzed wniesienia pozwu.
TSUE w wyroku z 15 czerwca 2023 r. jednoznacznie stwierdził, że dla zapewnienia skutecznej ochrony konsumenta odsetki ustawowe powinny być naliczane od daty wezwania do zapłaty, a nie dopiero od dnia wyroku.
2. Odsetki od dnia wniesienia pozwu
Niektóre sądy przyjmują, że świadczenie banku staje się wymagalne dopiero po stwierdzeniu nieważności umowy, a zatem odsetki ustawowe za opóźnienie należą się dopiero od daty złożenia pozwu. Ta interpretacja powoduje znaczne obniżenie kwoty należnych odsetek i jest krytykowana zarówno przez instytucje unijne, jak i krajowe.
Jak duże znaczenie mają odsetki w sprawach frankowych?
Odsetki ustawowe za opóźnienie mogą stanowić bardzo istotną część roszczenia. Jeśli frankowicz dochodzi zwrotu 200 000 zł i nalicza odsetki od chwili wniesienia pozwu sprzed trzech lat, kwota odsetek wyniesie około 67 500 zł. To jedna trzecia wartości sporu.
Przy kwocie 400 000 zł odsetki mogą przekroczyć 136 000 zł.
Jeżeli natomiast frankowicz nie zadba o prawidłowe wezwanie do zapłaty lub wskaże błędną datę początkową odsetek, może bezpowrotnie utracić znaczną część należnej kwoty.
Jak nie stracić odsetek ustawowych w sporze z bankiem?
Odsetki ustawowe za opóźnienie stanowią bardzo ważny element roszczeń frankowiczów. Aby ich nie stracić, konieczne jest prawidłowe ustalenie momentu powstania wymagalności roszczenia oraz sporządzenie skutecznego wezwania do zapłaty.
Jeśli chcesz mieć pewność, że w Twojej sprawie zostaną dochodzone wszystkie należne kwoty – także odsetki ustawowe warto powierzyć sprawę profesjonaliście w sprawach frankowych.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
Czy każdemu frankowiczowi należą się odsetki ustawowe za opóźnienie?
Tak. Jeżeli bank opóźnia się ze zwrotem nienależnie pobranych świadczeń kredytobiorca może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie. Nie ma znaczenia, czy poniósł faktyczną szkodę ani z jakiego powodu bank nie zwraca pieniędzy.
Czy wezwanie do zapłaty musi mieć konkretną treść?
Tak, żądanie musi być precyzyjne i wskazywać, czego dokładnie żąda kredytobiorca. Niewłaściwie sformułowane wezwanie może ograniczyć lub opóźnić naliczanie odsetek, dlatego warto skonsultować je z profesjonalistą.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnika przy dochodzeniu odsetek ustawowych?
Sprawy frankowe obejmują wiele niuansów, a prawidłowe określenie roszczenia, zwłaszcza daty początkowej odsetek, ma bezpośredni wpływ na finalną kwotę zasądzoną przez sąd. Nieprawidłowe wezwanie do zapłaty lub brak wezwania może kosztować frankowicza dziesiątki tysięcy złotych.
Profesjonalna analiza pozwoli nie tylko prawidłowo określić wartość roszczenia, ale też uniknąć błędów, które mogą spowodować utratę części odsetek ustawowych za opóźnienie. Dlatego w sprawach frankowych współpraca z prawnikiem jest inwestycją, która realnie zwiększa wartość roszczenia.
Materiał przygotowany przez radcę prawną Marzenę Brodę-Hoffman