Co po wygranej sprawie frankowej? Jak rozliczyć się z bankiem po unieważnieniu kredytu?

Wygrana sprawa frankowa to dla wielu frankowiczów moment ogromnej ulgi i satysfakcji. Po latach sporów z bankiem, stresu i niepewności wreszcie zapada wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytu frankowego. Jednak po ogłoszeniu orzeczenia pojawia się kolejne, bardzo praktyczne pytanie co dalej? Jak wygląda rozliczenie z bankiem po unieważnieniu umowy CHF i jakie formalności należy dopełnić, aby cały proces zakończył się zgodnie z prawem i w sposób bezpieczny dla frankowicza?

Co oznacza unieważnienie umowy kredytu frankowego?

Unieważnienie umowy kredytu frankowego przez sąd oznacza, że umowa od samego początku nie wywoływała skutków prawnych. W praktyce traktuje się ją tak, jakby nigdy nie została zawarta. Skutkiem tego jest konieczność zwrotu przez obie strony wszystkiego, co sobie wzajemnie świadczyły. Frankowicz powinien oddać bankowi kwotę faktycznie otrzymanego kapitału, natomiast bank ma obowiązek zwrócić wszystkie wpłacone przez kredytobiorcę raty, prowizje, odsetki i inne opłaty (np. ubezpieczenie niskiego wkładu własnego).

Jak obliczyć wzajemne rozliczenia z bankiem po unieważnieniu kredytu frankowego?

Po uprawomocnieniu się wyroku należy dokonać rozliczenia świadczeń między kredytobiorcą a bankiem. Istnieją dwa główne modele rozliczeń:

1. Teoria dwóch kondykcji – każda ze stron dochodzi zwrotu własnego świadczenia niezależnie od drugiej.
2. Teoria salda – rozliczenie polega na wzajemnym potrąceniu świadczeń (kapitału kredytu z sumą wszystkich spłat), a zwrotowi podlega jedynie różnica między nimi.
3. Wyrok z uwzględnieniem oświadczenia o potraceniu – rozliczenie polega na tym, że kapitał zostaje potrącony w oświadczeniu a bank jest zobowiązany do zwrotu nadwyżki

Obecnie w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego przeważa teoria dwóch kondykcji, korzystniejsza dla kredytobiorcy. Oznacza to, że bank musi najpierw zwrócić całość wpłaconych przez klienta kwot, a dopiero potem może żądać zwrotu wypłaconego kapitału.

Czy trzeba oddać bankowi kapitał kredytu frankowego?

Tak, po prawomocnym unieważnieniu umowy  frankowej frankowicz zobowiązany jest do zwrotu kapitału otrzymanego od banku. Należy jednak podkreślić, że bank nie ma prawa żądać żadnych dodatkowych świadczeń, takich jak wynagrodzenie za korzystanie z kapitału czy odsetki za okres, w którym klient korzystał z pieniędzy.

Stanowisko to zostało jednoznacznie potwierdzone przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 15 czerwca 2023 r. (sprawa C-520/21), który stwierdził, że roszczenia banków o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału są sprzeczne z prawem unijnym. 

Jak przebiega rozliczenie z bankiem po wyroku uniewinniającym umowę frankową?

Po uzyskaniu prawomocnego wyroku CHF frankowicz powinien:

1. Wezwać bank do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń – najlepiej pisemnie, z wyliczeniem kwoty oraz numerem rachunku do zwrotu.
2. Dokonać rozliczenia kapitału – najczęściej poprzez potrącenie, porozumienie kompensacyjne lub odrębny przelew po otrzymaniu zwrotu od banku.
3. Uregulować kwestie hipoteki – po unieważnieniu umowy frankowej bank powinien wydać oświadczenie o zgodzie na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej (tzw. list mazalny)

Warto też dopilnować, aby bank wystawił zaświadczenie o braku zobowiązań, co jest istotne przy sprzedaży nieruchomości lub w kontaktach z innymi instytucjami finansowymi.

Czy po unieważnieniu umowy frankowej trzeba zapłacić podatek?

Zgodnie z interpretacją Ministerstwa Finansów oraz stanowiskiem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, zwrot świadczeń w wyniku unieważnienia umowy kredytu frankowego nie podlega opodatkowaniu PIT, ponieważ nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Frankowicz zwraca jedynie własne środki, więc nie uzyskuje żadnego realnego zysku.

Warto jednak przechowywać całą dokumentację rozliczeniową – może być potrzebna w przypadku ewentualnej kontroli podatkowej.

Jakie działania warto podjąć po zakończeniu sprawy frankowej?

Po zakończeniu sporu z bankiem warto:

•   sprawdzić poprawność rozliczenia najlepiej z pomocą prawnika
•   uzyskać dokumenty potwierdzające brak zadłużenia,
•   monitorować orzecznictwo i stanowisko banku w zakresie ewentualnych roszczeń wzajemnych.

Choć sprawa sądowa kończy się prawomocnym wyrokiem CHF, relacje z bankiem należy zakończyć formalnie i z pełną starannością.

Zwycięstwo w sprawie frankowej – jak doprowadzić sprawę do pełnego zakończenia?

Wygrana sprawa frankowa to dopiero pierwszy krok do pełnego uwolnienia się od skutków nieuczciwego kredytu frankowego. Prawidłowe i świadome rozliczenie z bankiem pozwala zamknąć ten rozdział bez ryzyka dalszych sporów. Kluczowe jest zachowanie ostrożności, konsultacja z prawnikiem oraz dopilnowanie wszystkich formalności  od rozliczenia finansowego po wykreślenie hipoteki.

Zwycięstwo w sądzie to nie tylko sukces indywidualny, ale także symboliczny krok w kierunku przywracania równowagi między konsumentami a instytucjami finansowymi.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ):

Czy po unieważnieniu umowy muszę przestać płacić raty?

Po prawomocnym unieważnieniu umowy kredyt przestaje istnieć, a tym samym wygasa obowiązek spłaty rat. Do czasu uprawomocnienia wyroku sądy często udzielają zabezpieczenia, które pozwala wstrzymać płatności wcześniej.

Czy bank może żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału?

Jak długo trwa rozliczenie z bankiem po wyroku?