Jeżeli przez nieruchomość przebiega linia energetyczna, gazociąg lub inne urządzenie przesyłowe, właściciel może w określonych przypadkach żądać wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Kluczowe pytanie brzmi jednak: jaka jest wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu i od czego zależy wartość roszczenia?
Wycena służebności przesyłu zależy od indywidualnych cech nieruchomości oraz rodzaju infrastruktury. Dlatego wynagrodzenie za służebność przesyłu należy ustalać na podstawie konkretnej sytuacji prawnej i faktycznej.
Od czego zależy wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu?
Na wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu wpływają przede wszystkim:
- wartość i przeznaczenie nieruchomości,
- rodzaj i parametry urządzenia przesyłowego,
- przebieg urządzenia przesyłowego,
- powierzchnia zajęta przez infrastrukturę,
- szerokość pasa technologicznego
- zakres ograniczenia prawa własności.
Znaczenie ma również to, czy działka jest przeznaczona pod zabudowę, czy ma charakter rolny, a także w jakim stopniu urządzenie przesyłowe ogranicza możliwość jej zagospodarowania.
Inaczej może zostać wyceniona linia niskiego napięcia na działce rolnej, inaczej linia wysokiego napięcia na działce budowlanej, a jeszcze inaczej gazociąg wysokiego ciśnienia.
Wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu a opinia rzeczoznawcy
Wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu nie można prawidłowo określić wyłącznie na podstawie długości linii czy liczby słupów. Konieczna jest opinia rzeczoznawcy majątkowego.
Rzeczoznawca analizuje wartość nieruchomości, jej przeznaczenie, sposób zagospodarowania oraz wpływ infrastruktury przesyłowej na możliwość korzystania z działki. Jego opinia ma również zasadnicze znaczenie w postępowaniu sądowym.
Czy istnieje ustawowy taryfikator ustalający wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu?
Właściciele często pytają, czy istnieje określona stawka za metr linii energetycznej. Obecnie nie ma ustawowego taryfikatora wynagrodzeń za służebność przesyłu.
Kwestia ta była wielokrotnie przedmiotem interpelacji poselskich. Posłowie zwracali uwagę, że brak jednolitego sposobu wyliczania wynagrodzenia za służebność przesyłu powoduje konieczność korzystania z opinii rzeczoznawców i może utrudniać właścicielom dochodzenie swoich praw. Postulowano m.in. wprowadzenie sztywnego algorytmu określania wynagrodzeń.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie zdecydowało się jednak na wprowadzenie takiego rozwiązania, wskazując, że każda nieruchomość ma indywidualny charakter i nie można prawidłowo ustalić wynagrodzenia za pomocą jednej stawki.
W praktyce oznacza to, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu wymaga indywidualnej oceny. Właściciel nie powinien opierać swoich oczekiwań wyłącznie na kwotach uzyskanych przez inne osoby, ponieważ warunki dotyczące poszczególnych nieruchomości mogą znacząco się różnić.
Czy powstanie systemowe rozwiązanie?
Problem stał się szczególnie istotny po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16, dotyczącym zasad zasiedzenia służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu.
W związku z potencjalnymi roszczeniami wobec przedsiębiorstw przesyłowych, w tym spółek Skarbu Państwa, Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się w 2026 r. do Ministra Sprawiedliwości o podjęcie inicjatywy legislacyjnej i systemowe uregulowanie problemu.
Sprawą zajęła się Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego. Na ten moment nie rekomenduje ona jednak rozpoczęcia nowych prac legislacyjnych, a Ministerstwo Sprawiedliwości podzieliło to stanowisko.
Oznacza to, że właściciele nieruchomości nie mogą obecnie liczyć na automatyczne, ustawowe rozwiązanie problemu. Jeżeli chcą uregulować sytuację i dochodzić wynagrodzenia za służebność przesyłu, co do zasady muszą samodzielnie podjąć odpowiednie działania.
Dlaczego nie warto czekać z ustaleniem wynagrodzenia za służebność przesyłu do 2028 roku?
W sprawach przesyłowych istotne znaczenie ma również zasiedzenie służebności przesyłu. W następstwie najnowszego orzecznictwa w części spraw dotyczących urządzeń istniejących przed 3 sierpnia 2008 r. istotna może być właśnie ta data.
Przy przyjęciu 20-letniego terminu może to oznaczać upływ terminu zasiedzenia w sierpniu 2028 r. Dlatego właściciel nieruchomości, na której znajduje się infrastruktura przesyłowa, powinien odpowiednio wcześnie sprawdzić stan prawny działki i wartość potencjalnego roszczenia.
Warto pamiętać, że wynagrodzenie za służebność przesyłu i roszczenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowią odrębne zagadnienia prawne. Ich dostępność zależy od okoliczności konkretnej sprawy, dlatego przed podjęciem decyzji warto przeanalizować oba rodzaje roszczeń.
Masz urządzenie przesyłowe na działce? Przeanalizuj swoją sytuację
Wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu zależy od indywidualnych cech nieruchomości i urządzenia.
W kancelarii de Ostoja-Starzewski, Petka i Wspólnicy, w ramach zawartej umowy, przeprowadzamy również proces uzyskania opinii rzeczoznawcy, pozwalającej określić potencjalną wartość roszczenia.
Wobec braku planowanego obecnie systemowego rozwiązania oraz możliwego upływu w części spraw 20-letniego terminu zasiedzenia w sierpniu 2028 r., nie warto odkładać analizy sprawy na później.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
Ile można otrzymać za służebność przesyłu?
Wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu zależy m.in. od wartości i przeznaczenia działki, rodzaju urządzenia oraz zakresu ograniczenia prawa własności. Kwotę powinien określić rzeczoznawca majątkowy.
Czy istnieje taryfikator wynagrodzenia za służebność przesyłu?
Nie. W części spraw dotyczących urządzeń istniejących przed 3 sierpnia 2008 r. może dojść do upływu 20-letniego terminu zasiedzenia w sierpniu 2028 r. Każdą sprawę należy jednak przeanalizować indywidualnie.
Czy warto czekać ze sprawą do 2028 roku?
Tak. W wielu przypadkach również osoby spłacające kredyt konsolidacyjny mogą dochodzić swoich praw związanych z sankcją kredytu darmowego.
Kto ustala wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu?
W określeniu wartości roszczenia pomaga rzeczoznawca majątkowy, który analizuje nieruchomość i wpływ infrastruktury na korzystanie z gruntu. W razie sporu wynagrodzenie może ustalić sąd na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.