Masz kredyt w dolarach amerykańskich (USD) i zastanawiasz się, czy możesz go podważyć tak jak frankowicze? Okazuje się, że wiele umów kredytowych indeksowanych lub denominowanych do dolara zawierało podobne klauzule, co kredyty frankowe. Czy zatem argumenty „frankowe” działają także na kredyt w USD? Sprawdzamy, jak wygląda praktyka sądowa i co możesz zrobić, jeśli spłacasz kredyt waloryzowany do dolara.

Kredyt waloryzowany do dolara – czym jest?

Kredyt waloryzowany do USD to zobowiązanie udzielone w złotówkach, ale przeliczane na dolary według kursu ustalanego przez bank. Co istotne, wypłata i spłata rat odbywała się w złotówkach, ale saldo zadłużenia było przeliczane na podstawie aktualnego kursu dolara. W praktyce oznaczało to:

  •   ryzyko wzrostu salda zadłużenia przy wzroście kursu USD,
  •   uzależnienie wysokości rat od decyzji banku, który samodzielnie ustalał kursy wymiany.

Brzmi znajomo? Tak – to dokładnie ten sam mechanizm, który sądy masowo uznają za abuzywny w umowach frankowych.

Stos banknotów 50 euro widziany przez lupę na tle kalkulatora – wizualizacja analizy kosztów kredytu i dochodzenia prawnych roszczeń.

Czy „frankowe” argumenty można stosować do kredytu w USD?

Tak, argumenty wykorzystywane w sprawach frankowiczów można wykorzystywać w sprawach umów kredytowych waloryzowanych do USD, ponieważ:

  •   Klauzule przeliczeniowe były identyczne lub bardzo podobne. Banki stosowały własne tabele kursowe bez jasnego mechanizmu ich ustalania.
  •   Ryzyko walutowe nie zostało odpowiednio wyjaśnione. Kredytobiorcy nie byli informowani o skali możliwego wzrostu rat i salda.
  •   Umowy były nieprzejrzyste, co narusza przepisy ochrony konsumenta

W efekcie, sądy coraz częściej orzekają nieważność umów kredytów dolarowych, podobnie jak w przypadku kredytów CHF.

Kredyt USD a CHF – kluczowe różnice

    Choć kredyty dolarowe nie osiągnęły w Polsce takiej skali jak kredyty frankowe (CHF), zawarto ich zaledwie kilkanaście tysięcy, w porównaniu do kilkuset tysięcy umów CHF, to nie oznacza, że są one mniej istotne z prawnego punktu widzenia. Przeciwnie, mimo mniejszego rozmiaru zjawiska, coraz więcej posiadaczy kredytów USD decyduje się na drogę sądową, wskazując na obecność klauzul abuzywnych w umowach. Orzecznictwo dotyczące kredytów frankowych jest już ugruntowane, co znacząco ułatwia dochodzenie roszczeń, jednak także w sprawach dotyczących kredytów dolarowych zauważa się rosnącą liczbę korzystnych dla konsumentów wyroków. Co istotne, choć kurs dolara nie wzrósł tak gwałtownie jak franka szwajcarskiego, to i tak wielu kredytobiorców odczuło negatywne skutki przeliczeń walutowych. W konsekwencji, szanse na wygraną w przypadku wadliwie skonstruowanej umowy kredytu w USD są również bardzo wysokie, zwłaszcza jeśli umowa zawierała niedozwolone postanowienia dotyczące mechanizmu przeliczania kursu waluty.

    Osoba pokazująca dokumenty i omawiająca szczegóły umowy kredytowej; zdjęcie symbolizuje konsultacje prawne lub finansowe związane z kredytem walutowym.

    Co możesz zrobić, jeśli masz kredyt w USD?

    1. Analiza umowy kredytowej

    Pierwszym i kluczowym krokiem jest przeanalizowanie treści umowy, szczególnie zapisów dotyczących:

    •   waloryzacji do USD – w jaki sposób przeliczany był kapitał i raty,
    •   tabel kursowych banku – czy bank jednostronnie ustalał kursy kupna/sprzedaży dolara,
    •   mechanizmów przeliczeniowych – brak precyzyjnych reguł może wskazywać na abuzywność,
    •   informacji przekazanych przed podpisaniem umowy – czy klient został należycie poinformowany o ryzyku kursowym?

    Warto zwrócić uwagę, czy postanowienia dotyczące przewalutowania lub rozliczeń walutowych są jednoznaczne i przejrzyste. W wielu umowach kredytów w USD występują te same klauzule, które zostały już uznane za niedozwolone w sprawach frankowych.

    2. Złożenie reklamacji do banku

    Jeśli w umowie kredytu w USD znajdują się niejasne, nieuczciwe lub sprzeczne z prawem zapisy, możesz złożyć do banku reklamację.

    Warto skorzystać z pomocy prawnika w walce z bankiem, bowiem może to zwiększyć szansę na skuteczną reakcję banku. Choć banki rzadko uznają reklamację w całości, warto ją złożyć, to pierwszy krok do dalszego postępowania.

    3. Rozważenie pozwu przeciwko bankowi

    Jeśli bank odrzuci reklamację lub nie zaproponuje satysfakcjonującego rozwiązania, masz możliwość wystąpienia na drogę sądową.

    W sądzie możesz domagać się m.in.:

    •   unieważnienia całej umowy kredytowej
    •   usunięcia niedozwolonych klauzul przeliczeniowych i rozliczenia kredytu jako złotowego,
    •   zwrotu nadpłaconych rat i innych świadczeń,
    •   wykreślenia hipoteki w razie uznania umowy za nieważną.

    Podsumowanie – czy warto walczyć o unieważnienie kredytu USD?

    Zdecydowanie tak. Kredyt waloryzowany do dolara może być tak samo wadliwy jak kredyt frankowy. Jeśli w Twojej umowie znajdują się abuzywne klauzule, masz pełne prawo dochodzić swoich roszczeń w sądzie. A wyroki pokazują, że szansa na wygraną jest wysoka. Masz kredyt w USD? Nie zwlekaj – prześlij swoją umowę do analizy. Dowiedz się, czy możesz odzyskać nadpłacone środki lub całkowicie uwolnić się od zobowiązania.

    O co pytają kredytobiorcy dolarowi?

    Czy kredyt w USD to to samo co kredyt we frankach?

     Nie, ale mechanizm przeliczeniowy i problemy prawne mogą być bardzo podobne.

    Czy są już wyroki sądów w sprawach „dolarowych”?

    Tak, choć jest ich mniej niż w sprawach CHF. Coraz więcej sądów uznaje te umowy za nieuczciwe.

    Czy warto iść do sądu z kredytem w USD?

    W wielu przypadkach tak – warto najpierw skonsultować się z prawnikiem i przeanalizować umowę.

    Wiktoria Grabowska

    Wiktoria Grabowska

    Ekspert Kancelarii de Ostoja-Starzewski, Petka i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych