Wielu frankowiczów, którzy zdążyli już spłacić swoje kredyty frankowe, zastanawia się, czy nadal mogą dochodzić roszczeń przeciwko bankowi. Część z nich zakłada, że skoro zobowiązanie zostało uregulowane, to sprawa jest zamknięta, a jakiekolwiek działania prawne są już niemożliwe. Tymczasem aktualna linia orzecznicza jasno wskazuje, że spłacenie kredytu frankowego wcale nie zamyka drogi do unieważnienia umowy CHF, a frankowicze mają pełne prawo żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń – często bardzo wysokich.
Warto więc precyzyjnie wyjaśnić, jak prawo traktuje roszczenia związane ze spłaconymi kredytami frankowymi, jakie są zasady przedawnienia w takich przypadkach oraz na co można liczyć, kierując sprawę do sądu nawet wiele lat po uregulowaniu zadłużenia.
Czy spłacenie kredytu frankowego zamyka drogę do pozwu?
Nie. Spłata kredytu frankowego nie ma żadnego wpływu na możliwość wystąpienia przeciwko bankowi z roszczeniami o unieważnienie umowy frankowej lub o zwrot nadpłat. Frankowicz, który spłacił kredyt CHF znajduje się w bardzo zbliżonej sytuacji do tego, który nadal spłaca dług. Obie sytuacje łączy jedno umowa zawierała klauzule abuzywne, które powodują jej nieważność od samego początku.
Z punktu widzenia prawa cywilnego nieważność umowy frankowej nie zależy od tego, czy została ona spłacona, czy nie. Jeżeli umowa frankowa była nieważna, wszystkie świadczenia spełnione na jej podstawie również są nienależne i powinny zostać zwrócone. Nie ma tu znaczenia fakt, że frankowicz zakończył spłatę kredytu CHF kilka czy nawet kilkanaście lat temu.
Warto podkreślić, że stanowisko to zostało jednoznacznie potwierdzone w orzecznictwie. Sądy wielokrotnie oddalały argumenty banków, jakoby spłacenie kredytu frankowego zamykało konsumentowi drogę do dochodzenia roszczeń. Wręcz przeciwnie prawo europejskie nakazuje przyjąć rozwiązania jak najbardziej korzystne dla konsumentów, a pozbawienie go prawa do dochodzenia roszczeń tylko dlatego, że spłacił kredyt frankowy, byłoby jawnym naruszeniem tych zasad.
Jak wygląda kwestia przedawnienia roszczeń po spłacie kredytu frankowego?
Kluczowym pytaniem osób, które spłaciły kredyt frankowy, jest to, czy ich roszczenia mogły się przedawnić. Banki często próbują przekonywać, że roszczenia konsumenta przedawniają się po sześciu latach od dokonania płatności. Argumentują, że jeśli kredyt frankowy został spłacony np. w 2014 roku, to obecnie nie można już dochodzić żadnych roszczeń. To jednak nieprawda.
Przedawnienie roszczeń w sprawach frankowych jest ściśle związane z momentem, w którym konsument dowiedział się o abuzywności postanowień umowy. Trybunał Sprawiedliwości UE jasno wskazał, że bieg przedawnienia roszczeń nie może rozpocząć się, dopóki konsument nie miał realnej świadomości, że jego umowa zawiera niedozwolone klauzule.
Oznacza to, że jeśli ktoś spłacił kredyt frankowy w 2012 czy 2015 roku, ale dopiero w ostatnich latach dowiedział się o możliwości unieważnienia umowy CHF jego roszczenia nie są przedawnione. Spłata kredytu frankowego nie sprawia więc, że termin przedawnienia roszczeń biegnie automatycznie.
Sądy w swoich orzeczeniach konsekwentnie przyjmują, że konsument nie miał wiedzy o nieuczciwych postanowieniach, dopóki nie skonsultował sprawy z prawnikiem, nie złożył reklamacji lub nie zdecydował się na pozew. To ten moment wyznacza początek biegu terminu przedawnienia roszczeń, a nie data spłaty kredytu frankowego.
Dlaczego bieg terminu przedawnienia roszczeń jest inny dla banku i dla frankowiczów?
Warto również wspomnieć, że spłacenie kredytu frankowego oznacza całkowite wygaśnięcie zobowiązania wobec banku. Jeżeli umowa kredytu zostanie unieważniona, frankowicz może domagać się zwrotu tego, co zapłacił. Spłacenie kredytu frankowego w żaden sposób nie ogranicza prawa kredytobiorcy do pozwania banku.
Czy po spłacie kredytu frankowego warto iść do sądu?
Tak, często nawet bardziej niż w przypadku osób, które dopiero spłacają kredyt frankowy. Osoba, która zakończyła spłatę, poniosła już pełne koszty wynikające z nieuczciwej umowy. Zwykle są to bardzo wysokie kwoty, ponieważ przez lata bank pobierał od frankowicza raty przeliczone po niekorzystnych kursach oraz odsetki naliczane według niewłaściwych zasad.
Dla wielu osób spłacenie kredytu frankowego było obciążeniem, które nadwyrężyło ich budżet, zmusiło do zaciągania kolejnych zobowiązań lub ograniczyło możliwości finansowe rodziny na lata. Unieważnienie umowy frankowej po spłacie kredytu daje możliwość odzyskania znacznej części tych pieniędzy i przywrócenia równowagi finansowej.
W praktyce odzyskane kwoty po spłacie kredytu frankowego są często bardzo wysokie. W połączeniu z odsetkami za opóźnienie daje to sumy, które rekompensują lata niesprawiedliwych rozliczeń.
Czy sprawa o unieważnienie umowy jest trudniejsza po spłacie kredytu?
Nie. Sprawy frankowe po spłacie kredytu CHF często prowadzi się nawet łatwiej niż te dotyczące aktywnych umów. Po pierwsze nie trzeba wnioskować o zabezpieczenie roszczenia, bo nie istnieje już ryzyko wypowiadania umowy czy egzekucji.
Strona bankowa często próbuje wykorzystywać argument, że „kredyt został już zamknięty”, jednak sędziowie traktują takie twierdzenia jako nieistotne dla oceny abuzywności postanowień umowy. Umowa jest nieważna od samego początku i jej spłata nie zmienia tej rzeczywistości prawnej.
Dlaczego spłata kredytu frankowego nie przekreśla możliwości dochodzenia roszczeń?
Spłacenie kredytu frankowego absolutnie nie zamyka drogi do pozwania banku. Roszczenia konsumenta powstają dopiero wtedy, gdy dowie się, że umowa frankowa mogła być nieważna. Nie ma znaczenia, czy kredyt frankowy spłacono rok temu, pięć lat temu czy piętnaście lat temu,jeśli frankowicz dopiero teraz uzyskał świadomość swoich praw, może skutecznie domagać się zwrotu pieniędzy.
Orzecznictwo unijne konsekwentnie stoi po stronie konsumentów, podkreślając, że nieuczciwe praktyki banków nie mogą korzystać z ochrony w postaci przedawnienia roszczeń. Dlatego osoby, które spłaciły kredyt frankowy, powinny wiedzieć, że nadal przysługują im bardzo szerokie prawa i realne korzyści finansowe.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ):
Czy mogę pozwać bank, jeśli spłaciłem kredyt frankowy w całości?
Tak. Spłata kredytu frankowego nie zamyka drogi do pozwania banku. Jeżeli umowa frankowa zawierała klauzule abuzywne, mogła być nieważna od samego początku, niezależnie od tego, czy kredyt został już spłacony. W takiej sytuacji masz prawo domagać się unieważnienia umowy oraz zwrotu wszystkich nienależnie pobranych przez bank świadczeń.
Czy moje roszczenia mogły się przedawnić po spłacie kredytu?
Nie, jeżeli dopiero niedawno dowiedziałeś się, że Twoja umowa kredytu CHF zawierała niedozwolone postanowienia. Zgodnie z orzecznictwem TSUE bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się dopiero w momencie, gdy konsument uzyska realną świadomość swoich praw np. po konsultacji z prawnikiem lub analizie umowy. Sama data spłaty kredytu nie ma decydującego znaczenia.
Materiał przygotowany przez ekspertkę Kamilę Gierus – Lenczner